APA stili, akademik dünyada en yaygın kullanılan atıf yöntemlerinden biridir ve Türkiye’de de birçok bölümün ve enstitünün tercihidir. Bu rehber, APA 7 atıf stilinin temellerine ve inceliklerine kapsamlı bir genel bakış sunuyor. Tüm örnekler 7. sürümü ve Türkçe metinlerde yaygın olan biçimleri izler: editör için Ed., sayfa için s., tarihi olmayan kaynaklar için t.y. (tarih yok), üç ve daha fazla yazarda vd. (ve diğerleri) ve & yerine ve. İngilizce yazıyorsan bunların yerine Ed., p./pp., n.d., et al. ve & kullanılır. Bazı enstitüler, özellikle sağlık alanında, vd. yerine ve ark. ister; her zaman kendi enstitünün tez yazım kılavuzunu kontrol et.
APA 7 atıf stilinin temelleri
American Psychological Association tarafından geliştirilen APA stilinin uzun bir geçmişi vardır ve özellikle sosyal bilimler için tasarlanmıştır.
Aşağıdaki kalıplar APA 7’ye göre biçimlendirmeyi gösterir. Örneklerdeki adlar ve başlıklar kurgusaldır; bunları gerçek kaynağının bilgileriyle değiştir. Çevrim içi kaynaklarda belirleyici olan somut kaynak türüdür (Kaynak: Purdue OWL, APA 7).
Metin içinde kaynak gösterme
Kitaplara, makalelere ve çevrim içi kaynaklara metin içinde atıf yaparken, doğrudan ve dolaylı alıntıların nasıl ele alınacağı gibi uyulması gereken belirli kurallar vardır.
| Kaynak türü | Atıf kuralları | Örnek |
|---|---|---|
| Kitap | Yazarın soyadı ve yayın yılı | (Yılmaz, 2020) |
| Makale | Yazarın soyadı ve yayın yılı; iki yazarda adlar arasında ve | (Demir ve Kaya, 2019) |
| Çevrim içi kaynak | Basılı kaynaklarda olduğu gibi soyadı ve yayın yılı. URL yalnızca kaynakçaya yazılır, asla metindeki paranteze yazılmaz. | (Aydın, 2021) |
| Doğrudan alıntı | Ek olarak s. ile sayfa numarası | (Yılmaz, 2020, s. 34) |
| Üç veya daha fazla yazar | Yalnızca ilk soyadı, ardından vd.; bu kural ilk atıftan itibaren geçerlidir | (Demir vd., 2019) |
Kaynakça oluşturmak
Doğru biçimlendirilmiş bir kaynakça, APA’ya göre hazırlanan her çalışmanın temel bir parçasıdır. Burada farklı kaynak türleri ve bunlara özgü biçimlendirme kuralları açıklanıyor.
| Kaynak türü | Biçimlendirme kuralları | Örnek |
|---|---|---|
| Kitap | Eksiksiz bibliyografik bilgiler | Yılmaz, A. (2020). Kitabın başlığı. Yayınevi. |
| Dergi makalesi | Makale başlığı tırnak işaretsiz. Dergi adı ve cilt italik, parantez içindeki sayı italik değil. Sayfa numaraları s. olmadan. Varsa DOI eklenir. Türkçe dergilere çoğu zaman DergiPark üzerinden ulaşılır; DOI’yi makale sayfasından al. | Demir, B. (2019). Makalenin başlığı. Derginin adı, 12(3), 45-67. [Varsa kaynağın DOI’si] |
| Sıradan web sayfası | Yazar. (Tarih). Somut web sayfasının başlığı. Web sitesinin adı. URL. Web sitesinin adı yazarla aynıysa yazılmaz. Erişim tarihi yalnızca bunun için öngörülen, değişebilen içeriklerde gerekir. | Kurgusal kalıp: Örnek Enstitüsü. (2024, 12 Mart). Veri analizine dair notlar. [Sayfanın URL’si] |
Özel durumlar ve istisnalar
APA biçiminin görsel-işitsel medya, görüşmeler ve kişisel iletişime atıf yapmak ve ikincil kaynaklarla çalışmak için de özel kuralları vardır.
Özel kaynaklar için özel kurallar
APA stili, resmî raporlar, tezler ve kongre bildirileri gibi özel kaynaklara atıf için özel kurallar içerir.
| Kaynak türü | APA biçimi | Örnek |
|---|---|---|
| Resmî rapor | Kurum. (Yıl). Raporun başlığı. URL | Kurgusal kalıp: Örnek Bakanlığı. (2020). Faaliyet raporu. https://… |
| Tez | Yuvarlak değil köşeli parantez; üniversite parantezin içinde yer alır, ardından veri tabanı veya arşiv gelir. Türkiye’de tezlere çoğu zaman YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden ulaşılır. Yayımlanmamış: Başlık [Yayımlanmamış doktora tezi]. Üniversite. | Yılmaz, A. (2019). X konusu üzerine incelemeler [Doktora tezi, Y Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. |
| Kongre bildirisi | Yazar. (Yıl). Bildirinin başlığı. A. Editör (Ed.), Derleme kitabın başlığı içinde (s. sayfa numaraları). Yayınevi. Sayfa numaraları parantez içinde yer alır ve editörler eksik olmamalıdır. | Demir, B. (2021). Sosyal araştırmada yeni bir yaklaşım. C. Aydın (Ed.), 2021 Sosyal Bilimler Kongresi bildiri kitabı içinde (s. 123-130). Kongre Yayınları. |
Dijital medyada APA atıf stili
Dijital medyanın yükselişiyle birlikte APA atıf kuralları da çevrim içi makaleleri, e-kitapları ve sosyal medyayı kapsayacak şekilde gelişti.
| Medya türü | APA biçimi | Örnek |
|---|---|---|
| Çevrim içi makale | Yazar. (Yıl). Makalenin başlığı. Web sitesinin adı. URL | Aydın, C. (2021). Sosyal bilimlerin bir konusu. Bilim portalı. https://… |
| E-kitap | Yazar. (Yıl). Kitabın başlığı. Yayınevi. DOI veya URL | Demir, B. (2020). Dijital araştırma yöntemleri. Bilim Yayınları. [Varsa kaynağın DOI’si] |
| Sosyal medya | Yazar veya kurum [@kullanıcıadı]. (Yıl, Gün Ay). Gönderinin ilk 20 kelimesi [Gönderi]. Platform. URL. Yalnızca yıl değil tam tarih ve genel bir ifade yerine platformun adı yazılır. | X Üniversitesi [@xuni]. (2022, 14 Mart). Yeni araştırma projesi başladı [Gönderi]. X. https://x.com/… |
Alışılmadık atıf durumlarıyla başa çıkmak
Yayımlanmamış el yazmaları, arşiv malzemeleri veya kişisel iletişim gibi alışılmadık kaynaklara atıf yapmanın gerektiği durumlar vardır.
| Kaynak türü | APA biçimi | Örnek |
|---|---|---|
| Yayımlanmamış el yazması | Yazar. (Yıl). El yazmasının başlığı [Yayımlanmamış el yazması]. Kurum. | Yılmaz, A. (2021). Sosyal araştırmada yeni yaklaşımlar [Yayımlanmamış el yazması]. Y Üniversitesi. |
| Arşiv malzemesi | Yazar. (Yıl). Malzemenin başlığı. Arşivin adı, arşivin yeri. | Demir, B. (2019). Araştırma yöntemlerine dair yazışmalar. X Arşivi, Y şehri. |
| Kişisel iletişim | Kaynakçaya yazılmaz: Herkesin erişemeyeceği e-postalar, telefon görüşmeleri veya kişisel sohbetler yalnızca metin içinde gösterilir. Yayımlanmış görüşmelere ise medya biçimlerine göre atıf yaparsın. Kendi araştırmandaki görüşmeleri yöntem bölümünde araştırma verisi olarak tanımlarsın. | Kurgusal örnek, yalnızca metinde: (C. Aydın, kişisel iletişim, 22 Temmuz 2022) |
APA kuralları sürekli değişiyor
APA atıf stili dinamiktir ve akademik ve dijital dünyadaki değişikliklere sürekli uyum sağlar. Kurallarını ve uygulamalarını iyice anlamak, sosyal bilimlerdeki öğrenciler ve araştırmacılar için vazgeçilmezdir.
Akademik çalışmalarını doğru ve profesyonel biçimde hazırlamak için APA kurallarının her zaman en güncel hâlini takip et.
Öğrenciler için ipuçları ve püf noktaları
APA stilini kullanan öğrenciler için süreci kolaylaştırabilecek çok sayıda araç ve kaynak var. Sık yapılan hataları tanımak ve onlardan nasıl kaçınacağını bilmek önemlidir.
Aşağıda APA stilini uygularken sana yardımcı olabilecek birkaç ek ipucunu listeledik:
| İpuçları | Açıklama |
|---|---|
| Atıf araçlarını kullanmak | Otomatik atıf araçları kaynakları doğru biçimlendirmeye yardım edebilir. |
| Kuralları kontrol etmek | Kesin biçimlendirme için her zaman en güncel APA kurallarını ve enstitünün tez yazım kılavuzunu kontrol et. |
| Örnekleri incelemek | APA stilinin nasıl uygulandığını görmek için alanındaki yayımlanmış çalışmaları, örneğin DergiPark’taki makaleleri incele. |
APA’ya göre atıf yaparken karşılaşılabilecek bazı sık hatalardan kaçınmak da önemlidir:
| Sık yapılan hatalar | Çözümler |
|---|---|
| Aşırı alıntı yapmak | Alıntıları hedefli kullan ve kendi analizin ve yorumunla tamamla. |
| Eksik atıflar | Kullanılan tüm kaynakların kaynakçada yer aldığından emin ol. |
| Eskimiş atıf kuralları | Her zaman en güncel APA kurallarına uy. |
Sonuç
APA atıf stili, sosyal bilimlerde akademik çalışmanın temel bir parçasıdır. Kurallarını ve inceliklerini anlamak, akademik çalışmaların kalitesini ve güvenilirliğini önemli ölçüde artırabilir.
Bu atıf stilinde kendinden emin olmak için APA standartlarına göre doğru biçimlendirmeyi düzenli olarak pratik et.
Akademik ifadeler dakikalar saniyeler içinde
APA 7 atıf stili hakkında SSS
-
APA atıf stili nedir?
APA stili, American Psychological Association tarafından geliştirilen ve özellikle sosyal bilimlerde sık kullanılan bir atıf standardıdır. Metin içi atıfların ve kaynakçanın nasıl biçimlendirileceğini belirler. Güncel sürümü APA 7’dir.
-
APA stili neden kullanılmalı?
APA stili, akademik çalışmalarda açıklık ve tutarlılık sağlamak ve okurların kaynakları bulmasını kolaylaştırmak için kullanılır.
-
APA 7’ye göre çevrim içi bir kaynağa nasıl atıf yaparım?
Kaynakçada yazarı, yayın yılını, başlığı, web sitesini ve URL’yi veya DOI’yi belirtirsin. Metinde ise yalnızca (Soyadı, Yıl) yer alır; URL asla metindeki paranteze yazılmaz.
-
Atıf için bilgiler eksikse ne yapmalıyım?
Tarih yoksa tarih yok anlamında (t.y.) yazarsın, İngilizce metinlerde (n.d.). Eksik yazarlar için APA stilinde bir yer tutucu ise yoktur: Anonim gibi bir ifade yerine başlık yazarın yerine geçer ve kaynak kaynakçada başlığın ilk kelimesine göre sıralanır.
-
APA’ya göre atıf yapmaya yardım eden araçlar var mı?
Evet, APA’ya uygun atıflar ve kaynakçalar oluşturmaya yardım edebilecek çeşitli çevrim içi araçlar ve yazılımlar var. Her zaman enstitünün tez yazım kılavuzundaki ek kurallarla karşılaştır.
